การเปลี่ยนผ่านของยุคดิจิทัลที่เน้นปัจเจกชน ตอนที่ 2: โมเดลตลาดสามด้านและการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล

การปฏิวัติดิจิทัลไม่ได้สร้างแค่เครื่องมือใหม่ๆ เท่านั้น แต่ยังสร้างระบบเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ด้วย บริษัทที่มีมูลค่าสูงสุด เช่น Amazon, Airbnb, Uber และ YouTube ก็ไม่ได้เป็นเจ้าของโรงงาน รถยนต์ หรือเนื้อหาคอนเทนต์ใดๆ แต่เป็นเจ้าของแพลตฟอร์ม ที่เชื่อมโยงผู้คน บริการ และแนวคิดต่างๆ เข้าด้วยกัน

โมเดลนี้เรียกว่าตลาดสามด้านซึ่งเป็นระบบนิเวศดิจิทัลที่ บุคคล ธุรกิจ และแพลตฟอร์มต่างๆ มีปฏิสัมพันธ์เพื่อแลกเปลี่ยนผลประโยชน์กัน

ในส่วนที่สองของการเปลี่ยนผ่านของยุคดิจิทัลที่เน้นปัจเจกชน เราจะมาสำรวจว่าโครงสร้างตลาดแบบใหม่นี้มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง ช่วยส่งเสริมครีเอเตอร์ และกำหนดนิยามความสัมพันธ์ระหว่างแบรนด์และผู้บริโภคแบบใหม่

ตลาดสามด้านคืออะไร?

ตลาดแบบดั้งเดิมเคยมีแค่สองด้าน คือ

• ผู้ขาย (แบรนด์ ผู้ค้าปลีก หรือผู้ให้บริการ)

• ผู้ซื้อ (ผู้บริโภค)

แต่ในยุคดิจิทัล มีผู้เล่นรายที่สามเข้ามาร่วมด้วย นั่นก็คือแพลตฟอร์ม

แพลตฟอร์มไม่เพียงแต่อำนวยความสะดวกในการทำธุรกรรมเท่านั้น แต่ยังเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ขับเคลื่อนธุรกรรมเหล่านั้นอีกด้วย แพลตฟอร์มเหล่านี้ให้ทั้งเครื่องมือ การวิเคราะห์ และการเข้าถึงที่ช่วยให้ผู้สร้างและผู้บริโภคสามารถโต้ตอบกันได้โดยตรงในระดับที่กว้างขวาง

ตัวอย่าง:

• Airbnb เชื่อมนักเดินทาง (ผู้ซื้อ) กับเจ้าของบ้าน (ผู้ขาย) ผ่านทางแพลตฟอร์ม (ด้านที่สาม)

• YouTube เชื่อมโยงผู้ชม (ผู้บริโภค) กับผู้สร้าง (ผู้เผยแพร่) โดยสร้างรายได้ผ่านการแบ่งปันรายได้จากโฆษณา

• Shopify เชื่อมโยงผู้ค้าอิสระกับลูกค้า ช่วยให้ธุรกิจขนาดเล็กสามารถดำเนินงานได้ทั่วโลก

  
  

แพลตฟอร์มดิจิทัลเข้ามาเปลี่ยนแปลงธุรกิจแบบดั้งเดิมได้อย่างไร

แพลตฟอร์มดิจิทัลเติบโตจากการหลุดจากกรอบเดิมๆ ด้วยการกำจัดตัวกลางแบบดั้งเดิมออกไป ส่งผลให้เกิดความเท่าเทียมและการส่งเสริมอำนาจให้กับปัจเจกชนมากขึ้น

การเปลี่ยนแปลงมีดังนี้

1. ข้อจำกัดลดลง: ตอนนี้ใครๆ ก็สามารถเป็นผู้ขาย ผู้สร้าง หรือผู้ประกอบการได้ด้วยการคลิกเพียงไม่กี่ครั้ง

2. เข้าถึงผู้บริโภคโดยตรง: แพลตฟอร์มได้ก้าวข้ามผู้ค้าส่ง ผู้จัดจำหน่าย หรือผู้ดูแลสื่อ

3. ได้ข้อมูลเชิงลึกที่สร้างด้วยข้อมูล: ปฏิสัมพันธ์ทุกชนิดบนแพลตฟอร์ฒจะสร้างข้อมูลเชิงลึกที่วัดผลได้ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานและการปรับแต่งให้เหมาะสมกับรายบุคคล

4. ประโยชน์จากเครือข่าย: ยิ่งมีผู้ใช้ในแพลตฟอร์มมากเท่าใด แพลตฟอร์มนั้นก็จะยิ่งมีมูลค่ามากขึ้น ส่งผลให้เติบโตแบบก้าวกระโดด

ตัวอย่าง: Uber ไม่ได้เป็นเจ้าของแท็กซี่ แต่เป็นผู้เชื่อมสัมพันธ์ระหว่างคนขับ ผู้โดยสาร และข้อมูล ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบที่จะมีเพิ่มเรื่อยๆ ซึ่งบริษัทแท็กซี่แบบดั้งเดิมไม่สามารถเทียบได้

การเสริมอำนาจให้กับครีเอเตอร์

ตลาดสามด้านเป็นจุดเริ่มต้นของ Creator Economy ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมมูลค่า 250,000 ล้านดอลลาร์ที่เปิดให้บุคคลทั่วไปสามารถสร้างรายได้จากการใช้ทักษะ ความรู้ และเนื้อหาที่สร้างเองโดยตรง

ปัจจุบันครีเอเตอร์เป็นเหมือนผู้แบรนด์ในชื่อของตัวเอง โดยทำหน้าที่ทั้งดูแลผู้ชม สร้างชุมชน และสร้างรายได้ผ่านการรับ Subscription รับสปอนเซอร์และผลิตภัณฑ์ดิจิทัล

• ยูทูปเบอร์ กลายเป็นผู้เผยแพร่สื่อทั้งภาพและเสียง

• นักออกแบบ ขายผลิตภัณฑ์ผ่านทาง Etsy หรือ Shopify

• นักพัฒนา สร้างแอปภายใน App Store

เศรษฐกิจรูปแบบใหม่นี้สอดคล้องกับการเปลี่ยนผ่านของยุคดิจิทัลสู่ความเป็นปัจเจกชน เพราะเทคโนโลยีที่ทำให้ทุกคนสามารถสร้างสรรค์ ขายสินค้า และหาช่องทางทำเงินได้อย่างอิสระ

ความสำคัญของตัวกลางลดลง นำไปสู่จุดจบ

หัวใจสำคัญของเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลคือการตัดตัวกลางออกไป ซึ่งคนกลางแบบดั้งเดิม เช่น หน่วยงาน ผู้จัดพิมพ์ หรือหน้าร้านค้าก็จะโดนตัดออกไป แพลตฟอร์มดิจิทัลช่วยให้ผู้ผลิตและผู้บริโภคสามารถการเชื่อมต่อกันได้โดยตรง

สำหรับธุรกิจจึงเป็นทั้งโอกาสและอุปสรรค

• โอกาส เข้าถึงลูกค้าใหม่โดยตรง โดยใช้ต้นทุนต่ำลง

• อุปสรรค เกิดการแข่งขันกันภายใน Ecosystem แบบเปิด ซึ่งความภักดีของลูกค้าจะเกิดจากประสบการณ์การใช้งาน ไม่เกี่ยวว่าใครเป็นเจ้าของ

ตัวอย่าง: Netflix สร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับวงการเคเบิลทีวีโดยการตัดตัวกลางอย่างผู้กระจายสัญญาณออก ส่วน Spotify ก็สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับค่ายเพลงด้วยการให้ศิลปินเข้าถึงแฟนๆ โดยตรงผ่านแพลตฟอร์ม

ผู้ชนะคือผู้ที่ปรับโมเดลธุรกิจของตนเอง ไม่ใช่ผู้ที่ต่อต้าน

บทบาทใหม่ของข้อมูลต่อความสำเร็จของตลาด

ใน Ecosystem ดิจิทัล ข้อมูลเปรียบเสมือนเงินตรา แพลตฟอร์มต่างๆ สามารถใช้ข้อมูลเพื่อจับคู่ผู้ใช้ คาดการณ์ความต้องการ และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานตลอดทั้ง Marketplace

การปฏิสัมพันธ์บนเว็บไซต์ ทั้งการคลิก การดู หรือการซื้อ จะเป็นการป้อนข้อมูลให้อัลกอริทึม ทำให้ระบบฉลาดขึ้น ส่งผลให้แพลตฟอร์ม Marketplace นั้นๆ กลายเป็นเครือข่ายการเรียนรู้ที่สามารถนำไปปรับปรุงแพลตฟอร์มได้อย่างต่อเนื่อง

ผลตอบรับที่หมุนเวียนตลอดวเลานี้จะช่วยขับเคลื่อนการปรับแต่งเพื่อให้เหมาะกับรายบุคคล สร้างเครื่องมือให้แนะนำ และการวิเคราะห์เพื่อคาดการณ์ ซึ่งทั้งหมดนี้มีความสำคัญต่อความสำเร็จทางธุรกิจยุคใหม่

การเปลี่ยนแปลงเป็นโอกาส

ตลาดสามด้านไม่ใช่แค่รูปแบบธุรกิจใหม่เท่านั้น แต่ยังเป็นแนวคิดใหม่ด้วย โดยสร้างคำนิยามใหม่ว่าจะสร้าง แบ่งปัน และสัมผัสคุณค่าได้อย่างไรในยุคดิจิทัล

คำถามสำหรับแบรนด์และผู้นำไม่ใช่ การหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงต้องทำอย่างไร แต่เป็น จะควบคุมการเปลี่ยนแปลงอย่างไร นั่นคือการคิดเหมือนแพลตฟอร์ม เสริมศักยภาพให้บุคคลต่างๆ และใช้งานข้อมูลอย่างมีกลยุทธ์ บริษัทต่างๆ จะสามารถพัฒนาจากการถูก Disrupt ไปสู่การเป็นผู้ทำการ Disrupt เองได้

ในส่วนต่อไปของซีรีส์นี้เราจะมาสำรวจ บทเรียนความสำเร็จและความล้มเหลวจากการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล ซึ่งเป็นเหตุการณ์จริงว่าแบรนด์ต่างๆ ปรับตัว (หรือไม่ปรับตัว) อย่างไร กับภูมิทัศน์ทางดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

หากคุณต้องการเจาะลึกเซสชันนี้ คุณสามารถรับชมการบรรยายฉบับเต็มได้ที่นี่:

👉 การเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลในยุคแห่งการปฏิวัติของแต่ละบุคคล

ต้องการระบุว่าธุรกิจของคุณจะเติบโตได้อย่างไรในเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยแพลตฟอร์มหรือไม่

คลิกด้านล่างเพื่อขอรับ การตรวจสอบข้อมูลเชิงลึกฟรีจาก Audience-IQ และค้นพบว่าระบบนิเวศดิจิทัลและข้อมูลผู้ชมสามารถขับเคลื่อนการเติบโต ประสิทธิภาพ และนวัตกรรมสำหรับแบรนด์ของคุณได้อย่างไร

รับคำปรึกษาฟรี